Advertisement
Source : Canva/@rattanakun

Kumpulan Contoh Guru Gatra, Guru Wilangan, dan Guru Lagu dalam Tembang Macapat

Guru gatra, guru wilangan, dan guru lagu berperan dalam membentuk harmoni dan keutuhan sebuah tembang. Simak contohnya di sini.

29 Februari 2024 Fajar Laksana

Kumpulan Contoh Guru Gatra, Guru Wilangan, dan Guru Lagu 

Guru gatra, guru wilangan, dan guru lagu adalah istilah yang berkaitan dengan tembang macapat, sebuah bentuk puisi tradisional Jawa.

Masing-masing memiliki peran dan fungsi tersendiri dalam penyusunan dan penampilan tembang macapat.

Kumpulan Contoh Guru Gatra

Tembang Dhandhanggula memiliki sepuluh baris dalam satu gatra.

  1. madubrăngta bêbukaning rawi
  2. sung wêwarah maring para siswa 
  3. muwuhana wasitane 
  4. pradwija myang ramèbu
  5. bokmanawa ing têmbe wuri
  6. kêni kinarya kăndha
  7. sukur bage lamun 
  8. padha bangkit nglakonana 
  9. kabèh wulang kang kamot ing layang iki 
  10. yèku pangèsthinira

Tembang Sinom memiliki delapan baris dalam satu gatra.

  1. wong anom yogya mèngêta
  2. tuladan wikan mring wajib
  3. kadi Risang Dananjaya
  4. nalikane yun ngadani
  5. Baratayuda nguni 
  6. ing wiwitan mangu-mangu 
  7. dene ta mungsuhira
  8. warga lan kadang pribadi
  9. atanapi guru miwah mitranira 

Tembang Durma memiliki 7 baris dalam satu gatra, berikut contohnya:

  1. Kumbakarna duk têmpuh lan Sri Sugriwa
  2. têtêp ing tyas tan osik
  3. ngunadikèng driya
  4. dhuh rajaning wre sira
  5. ywa ngira yèn awak mami
  6. buta candhala
  7. tan wruh mring ala bêcik

Tembang Gambuh memiliki 5 baris dalam satu gatra:

  1. wasana murih gambuh
  2. mring wêwulang aywa nganti lumuh
  3. ambalèni nyinau kanthi pinikir
  4. dèn rasakkên jroning kalbu
  5. binudia mrih kalakon

Tembang Asmarandana memiliki 7 baris dalam satu gatra, berikut detailnya:

  1. pêpasthène para janmi
  2. nora bisa mangan sêga
  3. yèn tan olèh pitulunge
  4. wong liya sapirang-pirang
  5. lawan tan bisa nyandhang
  6. yèn sêpi saka pitulung
  7. uripe lir janma wanan
11 Contoh Tembang Macapat Lan Paugerane yang Baik dan Benar

Kumpulan Contoh Guru Wilangan

Tembang Kinanti memiliki guru wilangan 8, 8, 8, 8, 8, 8.

kapiyarsa saking kêdhu (8 suku kata)
gumontang akarya miris (8 suku kata)
nulya kèndêl kang suwara (8 suku kata)
pra janma wus samya tangi (8 suku kata)
nambutkarya sowang-sowang (8 suku kata)
nging samya ngandhut kuwatir (8 suku kata)

Tembang Megatruh memiliki guru wilangan 12, 8, 8, 8, 8. Berikut uraian detailnya:

yèn calathu yèn mêmangan yèn angguyu (12 suku kata)
lêson linggih lawan guling (8 suku kata)
tata krama aywa kantun (8 suku kata) 
tuwa anom jalu èstri (8 suku kata)
wajib wikan kang sayêktos (8 suku kata)

Tembang Durma memiliki guru wilangan 12, 7, 6, 7, 8, 5, 7. Berikut uraiannya:

nora mundur watake satriya tama (12 suku kata)
mantêp labuh nagari (7 suku kata)
lir Sang Kumbakarna (6 suku kata)
duk prang lan kapibala (7 suku kata)
mung têtêp labuh nagari (8 suku kata)
tan pisan cipta (5 suku kata)
bantu kadang kang sisip (7 suku kata)

Halaman:

Advertisement