Advertisement
Source : davidadinugroho.files.wordpress.com

11 Contoh Tembang Macapat Lan Paugerane yang Baik dan Benar

Pada artikel ini akan dijelaskan tentang paugeran apa saja yang ada di dalam tembang macapat. Jadi simak artikel ini baik-baik, ya!

1 Desember 2025 Zuly Kristanto

3. Tembang Sinom

Tembang ini memiliki watak gembira, seneng, grapyak, dan sigrak semanak. Apabila diterjemahkan dalam bahasa Indonesia kurang lebih adalah ramah, gembira, dan menggambarkan kebersahajaan.

Contoh

Ketatengi tangis sira

sira sang paramengkawi

kawileting tyas dhuhkita

kataman ing reh wirangi

dening upaya sandi

sumaruna anerawung

mangimur manuhara

met pamrih melik pakoleh

temah suka ing karsa tanpa wiweka

9 Contoh Tembang Macapat Mijil Bahasa Jawa beserta Artinya

Paugeran Tembang Sinom

Tembang sinom memiliki paugeran sebagai berikut.

Guru Gatra

Tembang sinom memiliki gatra sebanyak sembilan.

Guru Lagu

Gatra 1 = a

Gatra 2 = i

Gatra 3 = a

Gatra 4 = i

Gatra 5 = i

Gatra 6 = u

Gatra 7 = a

Gatra 8 = i

Gatra 9 = a

Guru Wilangan

Gatra 1 = 8 kata

Gatra 2 = 8 kata

Gatra 3 = 8 kata

Gatra 4 = 8 kata

Gatra 5 = 7 kata

Gatra 6 = 8 kata

Gatra 7 = 7 kata

Gatra 8 = 8 kata

Gatra 9 = 12 kata

4. Tembang Kinanthi

Tembang kinanthi memiliki watak gembira, mesra, dan asih yang artinya adalah bahagia, mesra, serta rasa cinta.

Tembang ini sangat cocok apabila kita tembangkan pada saat suasana hati kita tengah senang, gembira, dan berbahagia.

Contoh

Padha gulangen ing kalbu

ing sasmita amrih lantip

aja pijer mangan nendra

kaprawiran den kaesthi pesunen sariranira

sudanen dhahar lan guling

(Serat Wulang Reh)

Paugeran Tembang Kinanthi

Tembang kinanthi memiliki paugeran sebagai berikut.

Guru Gatra

Tembang kinanthi memiliki gatra sebanyak enam.

Guru Lagu

Gatra 1 = u

Gatra 2 = i

Gatra 3 = a

Gatra 4 = i

Gatra 5 = a

Gatra 6 = a

Guru Wilangan

Gatra 1 = 8 kata

Gatra 2 = 8 kata

Gatra 3 = 8 kata

Gatra 4 = 8 kata

Gatra 5 = 8 kata

Gatra 6 = 8 kata

5. Tembang Asmarandana

Tembang ini menjadi salah satu tembang favorit kawula muda. Sebab, tembang ini mempunyai watak sengsem (jatuh hati), sedih, dan prihatin.

Tembang ini sangat cocok sekali untuk memberikan gambaran betapa indahnya jatuh cinta (kasmaran) pada seseorang.

Contoh

Aja turu soré kaki

ana Déwa nganglang jagad

nyangking bokor kencanané

isine donga tetulak

sandhang kelawan pangan

yaiku bagéyanipun

wong melek sabar narima

Paugeran Tembang Asmaradhana

Tembang asmaradhana memiliki paugeran sebagai berikut.

Guru Gatra

Tembang asmaradhana memiliki jumlah gatra sebanyak tujuh.

Guru Lagu

Gatra 1 = a

Gatra 2 = a

Gatra 3 = e

Gatra 4 = a

Gatra 5 = a

Gatra 6 = u

Gatra 7 = a

Guru Wilangan

Gatra 1 = 8 kata

Gatra 2 = 8 kata

Gatra 3 = 8 kata

Gatra 4 = 8 kata

Gatra 5 = 7 kata

Gatra 6 = 8 kata

Gatra 7 = 8 kata

6. Tembang Gambuh

Makna tembang ini adalah gambaran tentang kecocokan. Tembang gambuh mempunyai  watak lugas, tanpa memiliki keragu-raguan, dan dapat digunakan sebagai pemberi nasehat.

Contoh

Aja nganti kabanjur
barang polah ingkang nora jujur
yen kebanjur sayekti kojur tan becik
becik ngupayaa iku
pitutur ingkang sayektos.

Paugeran Tembang Gambuh

Tembang gambuh memiliki paugeran sebagai berikut.

Guru Gatra

Tembang gambuh memiliki gatra sebanyak lima.

Guru Lagu

Gatra 1 = u

Gatra 2 = 10

Gatra 3 = 12

Gatra 4 = 8

Gatra 5 = 8

Guru Wilangan

Gatra 1 = 7 kata

Gatra 2 = 10 kata

Gatra 3 = 12 kata

Gatra 4 = 8 kata

Gatra 5 = 8 kata

7. Tembang Dhandhanggula

Nama yang disematkan pada tembang ini berasal dari kata kasembadan yang memiliki arti kesenangan.

Tembang ini digunakan untuk menggambarkan suatu keberhasilan dalam menggapai cita-cita dalam membina rumah tangga yang sempurna. Di sisi lain tembang ini berwatak watak manis, luwes, dan menyenangkan.

Contoh

Yogyanira kang para prajurit

lamun bisa samya anuladha

kadya nguni caritane

andelira sang Prabu

Sasrabau ing Maespati

aran Patih Suwanda

lalabuhanipun

kang ginelung tri prakara

guna kaya purune kang den antepi

nuhoni trah utama

Paugeran Tembang Dhandhanggula

Tembang dhandhanggula memiliki paugeran sebagai berikut.

Guru Gatra

Tembang dhandhanggula memiliki jumlah gatra sebanyak sepuluh.

Guru Lagu

Gatra 1 = i

Gatra 2 = a

Gatra 3 = e

Gatra 4 = u

Gatra 5 = i

Gatra 6 = a

Gatra 7 = u

Gatra 8 = a

Gatra 9 = e

Gatra 10 = a

Guru Wilangan

Gatra 1 = 10 kata

Gatra 2 = 10 kata

Gatra 3 = 8 kata

Gatra 4 = 7 kata

Gatra 5 = 9 kata

Gatra 6 = 7 kata

Gatra 7 = 6 kata

Gatra 8 = 8 kata

Gatra 9 = 12 kata

Gatra 10 = 7 kata

Halaman:

Advertisement