11 Contoh Tembang Macapat Lan Paugerane yang Baik dan Benar
Pada artikel ini akan dijelaskan tentang paugeran apa saja yang ada di dalam tembang macapat. Jadi simak artikel ini baik-baik, ya!
3. Tembang Sinom
Tembang ini memiliki watak gembira, seneng, grapyak, dan sigrak semanak. Apabila diterjemahkan dalam bahasa Indonesia kurang lebih adalah ramah, gembira, dan menggambarkan kebersahajaan.
Contoh
Ketatengi tangis sira
sira sang paramengkawi
kawileting tyas dhuhkita
kataman ing reh wirangi
dening upaya sandi
sumaruna anerawung
mangimur manuhara
met pamrih melik pakoleh
temah suka ing karsa tanpa wiweka
Paugeran Tembang Sinom
Tembang sinom memiliki paugeran sebagai berikut.
Guru Gatra
Tembang sinom memiliki gatra sebanyak sembilan.
Guru Lagu
Gatra 1 = a
Gatra 2 = i
Gatra 3 = a
Gatra 4 = i
Gatra 5 = i
Gatra 6 = u
Gatra 7 = a
Gatra 8 = i
Gatra 9 = a
Guru Wilangan
Gatra 1 = 8 kata
Gatra 2 = 8 kata
Gatra 3 = 8 kata
Gatra 4 = 8 kata
Gatra 5 = 7 kata
Gatra 6 = 8 kata
Gatra 7 = 7 kata
Gatra 8 = 8 kata
Gatra 9 = 12 kata
4. Tembang Kinanthi
Tembang kinanthi memiliki watak gembira, mesra, dan asih yang artinya adalah bahagia, mesra, serta rasa cinta.
Tembang ini sangat cocok apabila kita tembangkan pada saat suasana hati kita tengah senang, gembira, dan berbahagia.
Contoh
Padha gulangen ing kalbu
ing sasmita amrih lantip
aja pijer mangan nendra
kaprawiran den kaesthi pesunen sariranira
sudanen dhahar lan guling
(Serat Wulang Reh)
Paugeran Tembang Kinanthi
Tembang kinanthi memiliki paugeran sebagai berikut.
Guru Gatra
Tembang kinanthi memiliki gatra sebanyak enam.
Guru Lagu
Gatra 1 = u
Gatra 2 = i
Gatra 3 = a
Gatra 4 = i
Gatra 5 = a
Gatra 6 = a
Guru Wilangan
Gatra 1 = 8 kata
Gatra 2 = 8 kata
Gatra 3 = 8 kata
Gatra 4 = 8 kata
Gatra 5 = 8 kata
Gatra 6 = 8 kata
5. Tembang Asmarandana
Tembang ini menjadi salah satu tembang favorit kawula muda. Sebab, tembang ini mempunyai watak sengsem (jatuh hati), sedih, dan prihatin.
Tembang ini sangat cocok sekali untuk memberikan gambaran betapa indahnya jatuh cinta (kasmaran) pada seseorang.
Contoh
Aja turu soré kaki
ana Déwa nganglang jagad
nyangking bokor kencanané
isine donga tetulak
sandhang kelawan pangan
yaiku bagéyanipun
wong melek sabar narima
Paugeran Tembang Asmaradhana
Tembang asmaradhana memiliki paugeran sebagai berikut.
Guru Gatra
Tembang asmaradhana memiliki jumlah gatra sebanyak tujuh.
Guru Lagu
Gatra 1 = a
Gatra 2 = a
Gatra 3 = e
Gatra 4 = a
Gatra 5 = a
Gatra 6 = u
Gatra 7 = a
Guru Wilangan
Gatra 1 = 8 kata
Gatra 2 = 8 kata
Gatra 3 = 8 kata
Gatra 4 = 8 kata
Gatra 5 = 7 kata
Gatra 6 = 8 kata
Gatra 7 = 8 kata
6. Tembang Gambuh
Makna tembang ini adalah gambaran tentang kecocokan. Tembang gambuh mempunyai watak lugas, tanpa memiliki keragu-raguan, dan dapat digunakan sebagai pemberi nasehat.
Contoh
Aja nganti kabanjur
barang polah ingkang nora jujur
yen kebanjur sayekti kojur tan becik
becik ngupayaa iku
pitutur ingkang sayektos.
Paugeran Tembang Gambuh
Tembang gambuh memiliki paugeran sebagai berikut.
Guru Gatra
Tembang gambuh memiliki gatra sebanyak lima.
Guru Lagu
Gatra 1 = u
Gatra 2 = 10
Gatra 3 = 12
Gatra 4 = 8
Gatra 5 = 8
Guru Wilangan
Gatra 1 = 7 kata
Gatra 2 = 10 kata
Gatra 3 = 12 kata
Gatra 4 = 8 kata
Gatra 5 = 8 kata
7. Tembang Dhandhanggula
Nama yang disematkan pada tembang ini berasal dari kata kasembadan yang memiliki arti kesenangan.
Tembang ini digunakan untuk menggambarkan suatu keberhasilan dalam menggapai cita-cita dalam membina rumah tangga yang sempurna. Di sisi lain tembang ini berwatak watak manis, luwes, dan menyenangkan.
Contoh
Yogyanira kang para prajurit
lamun bisa samya anuladha
kadya nguni caritane
andelira sang Prabu
Sasrabau ing Maespati
aran Patih Suwanda
lalabuhanipun
kang ginelung tri prakara
guna kaya purune kang den antepi
nuhoni trah utama
Paugeran Tembang Dhandhanggula
Tembang dhandhanggula memiliki paugeran sebagai berikut.
Guru Gatra
Tembang dhandhanggula memiliki jumlah gatra sebanyak sepuluh.
Guru Lagu
Gatra 1 = i
Gatra 2 = a
Gatra 3 = e
Gatra 4 = u
Gatra 5 = i
Gatra 6 = a
Gatra 7 = u
Gatra 8 = a
Gatra 9 = e
Gatra 10 = a
Guru Wilangan
Gatra 1 = 10 kata
Gatra 2 = 10 kata
Gatra 3 = 8 kata
Gatra 4 = 7 kata
Gatra 5 = 9 kata
Gatra 6 = 7 kata
Gatra 7 = 6 kata
Gatra 8 = 8 kata
Gatra 9 = 12 kata
Gatra 10 = 7 kata
Halaman:

